De vernieuwing beroofde de Bijlmer ook van kunstwerken
De Bijlmer heeft in de loop der jaren heel veel kunst op zijn maaiveld, in zijn parken en langs de dreven gekregen. Dat was in de eerste jaren vooral te danken aan toen bestaande regelingen. Die schreven voor dat een bepaald percentage van de prijs voor het bouwrijp maken van de grond of de prijs van een openbaar gebouw aan kunst besteed moest worden. Het ging om een 0,5 en 1%, maar bij dure werken levert dat mooie kunstwerken op. De Bijlmer kreeg ook kunstwerken die nergens anders terecht konden.
Veel kunstwerken zijn door de Vernieuwing van de Bijlmer verdwenen, bijvoorbeeld door de sloop van garages. Het bekendste voorbeeld is de blauwe slinger op garage Gliphoeve, dat men midden '80 pas ten dele kon slopen toen de toestemming van de kunstenaar verkregen was. En die zat op dat moment in India. Dus dat duur even, tot grote woede van verantwoordelijk wethouder Michael van der Vlis. Er werd meteen een regeling bedacht om dat soort problemen - het auteursrecht van de kunstenaar - in de toekomst te voorkomen. Stel je voor dat een kunstenaar zou weigeren.
Er verdween ook een prachtig ironisch kunstwerk van Wim T. Schippers, geplaatst op het Aanloopcentrum - het provisorische eerste centrum van de Bijlmer - waar Schippers een spreekgestoelte plaatste, toen een politiek topic. Het volk moest overal kunnen spreken. Schippers zette de bijbehorende bankjes met de rug naar het gestoelte en hij plaatste een grote klok met stilstaande cijfers.
Een ander kunstwerk op het Aanloopcentrum, een verzameling lange, rode palen in een rechthoek, werd verplaatst naar een sloot vlakbij, op de grens met het Bijlmerpark.
In het water tussen de flats Frissenstein en Fleerde verscheen een speelplaats met een soort abstracte boot. Het verdween, net zoals een lief beeld van Martineau op het verkeersplatform van Groeneveen. Een mannetje met hoed, zwaaiend en een cadeau onder de andere arm. Het in perspex uitgevoerde beeld stond op een sokkel en kon 'savonds verlicht worden. Helaas lukte het nooit om de elektriciteit daarvoor te regelen. Na de verdwijning van het beeld werd door een aantal mensen een grote speurtocht uitgevoerd. Het kwam helaas niet terecht en Martineau kreeg als vergoeding de opdracht voor een nieuw beeld, dat nu op een rotonde bij Gooioord staat. Het is helaas vele malen minder leuk dan het oude mannetje.
Ook de glijbaan, ja, ook een kunstwerk, tegen het talud van metrostation Ganzenhoef verdween, mede omdat men vond dat de baan te hoog en dus te gevaarlijk was.
Dit jaar is er weel veel nieuwe kunst bijgekomen dankzij de Straat der Sculpturen. Vlakbij het Bijlmer Monument, op een speelplek, staat een immense barbecue met bankjes, waarop een platte wereldbol is gelast. Hij is bruikbaar maar zit helaas op slot. Naast de metrobaan Ganzenhoef/Kraaiennest, ter hoogte van de Grubbezee, zijn een aantal totempalen verstopt als een rite de passage. Gebeeldhouwde teksten op de palen moeten de passant verleiden tot reflectie over zichzelf en de samenleving. Woningstichting Rochdale (nog in de tijd Mollenkamp) betaalde dit kunstwerk, dat ongezien door bewoners en passanten een levenloos bestaan leidt. De teksten zijn helaas ook verre van inspirerend. Verderop, volg het Ganzenhoefpad richting Poort, staan schuin tegenover de kerk De Nieuwe Stad een aantal pissende mannen in het water. De enige fontein die de Bijlmer rijk is, want ambtenaren houden niet van die spuitmonsters, te duur en te bewerkelijk in onderhoud. De pissende man is overigens een bekend Bijlmer beeld in beweging. Nog verder, bij een kruisend fietspad, staat een nieuw spreekgestoelte. Helaas zonder bankjes en klok. Zie verder: www.opensourceamsterdam.nl