^KLEIBURG Deze lange flat langs de metrobaan Ganzenhoef-Kraaiennest zou de mooiste renovatie van alle flatgebouwen krijgen. Het liep evenwel anders. Rochdale wil de flat nu slopen en wij van het Bijlmer Museum voeren daar actie tegen.

Kleiburg is onderdeel van het zogenaamde Bijlmer Museum-gebied, ooit bestaande uit acht galerijflats, gescheiden door de spectaculaire metrobaan op hoge kolommen tussen Ganzenhoef en Kraaiennest. De naam van Bijlmer Museum dankt het gebied aan Paul Bos die tussen '82 en '86 het gemeentelijk Projectbureau Hoogbouw Bijlmermeer leidde.

Aan de kant van de buurtjes met eengezins-koopwoningen, Geerdinkhof en Kantershof, zijn de Bijlmer Museum-gebouwen Grunder en Koningshoef inmiddels gesloopt en vervangen door middenhoog en laagbouw, koop en huur. De flats Grubbehoeve, Groeneveen, Gooioord, Kikkenstein en Kruitberg zijn gerenoveerd. En Kleiburg, midden jaren '90 ( zie ook verderop) voortbestemd als het hoogtepunt van de Bijlmer renovatie, zou eindelijk ook opgeknapt worden. In samenspraak met het stadsdeel kwam er een plan om de 1ste poot voorlopig te laten voortbestaan als sociale huur, dus geen renovatie en geen sloop, de 2de poot te slopen, en de twee laatste poten te verbouwen tot luxe appartementen. 

Er startte een uithuisplaatsings-procedure, die mei 2011 rond moet zijn. Op dit moment schijnt nog zo'n 20% van de huurders in het gebouw te wonen. De plannen zijn echter veranderd. Rochdale wil de laatste twee poten van het gebouw nu ook slopen, en op termijn natuurlijk ook de 1ste poot. Het  stadsdeel gaat hiermee voorlopig niet accoord, zoals het zich eerder verzette toen Rochdale met sloopplannen voor Kleiburg kwam. Daaruit volgde het plan om 1 poot te slopen, twee poten luxe te maken, etc. Portefeuill -wethouder Els Verdonk van het Stadsdeel zwolg van trots toen ze dat resultaat uit de onderhandelingen sleepte en ze vertelde bij gelegenheid dat Rochdale mede zo op sloop was, omdat ze andere oplossingen niet (meer) kon zien. Emile Jaensch, de opvolger van Els, moet nu de 2de sloop-aanval van Rochdale afslaan. 

En wij van het Bijlmer Museum zijn in actie gekomen. Hieronder vindt u ons raadsadres aan het Stadsdeel, die ook aan kranten en andere media werd gestuurd en tot heden heel veel publiciteit heeft voorgebracht. Daarover later meer. 

Onze brief

Onderwerp: voorgenomen sloop Kleiburg
Datum: 4 januari 2011
Geacht Dagelijks Bestuur en Stadsdeelraad,

In Het Parool van 29 december stond een bericht dat de flat Kleiburg uiteindelijk toch
gesloopt zal worden en dat het stadsdeel niet zonder slag of stoot een sloopvergunning
zal afgeven.

Het is om een aantal redenen onverstandig om de flat Kleiburg te slopen. In de eerste
plaats is de flat samen met de bijbehorende parkeergarage het laatste ensemble dat nog
intact is in dit gedeelte van de Bijlmer, ook wel genoemd het Bijlmermuseum. Afgesproken
is dat de stedenbouwkundige opzet in dit gedeelte gehandhaafd zou blijven, zo veel
mogelijk volgens de oorspronkelijke uitgangspunten, scheiding van functies, dus auto vrij
etc.* Samen met het 1100 meter lange metroviaduct waar het park onderdoor loopt
zijn die uitgangspunten hier nog aanwezig.

De oude Bijlmermeer was een stedenbouwkundig hoogstandje op wereldniveau en
daar is, behalve in dit deel, nauwelijks nog iets van te zien. Regelmatig komen bezoekers
uit binnen- en buitenland naar dit unieke stukje Amsterdam/Nederland om dit gebied
te bezoeken vanwege studie of andere cultuurhistorische interesse. De flat Kleiburg
en het bijbehorende parkeergebouw zouden dus op de lijst van jonge monumenten of
op de Unesco werelderfgoedlijst moeten worden geplaatst in plaats van gesloopt te
worden. Niet omdat ze zo mooi zijn, maar als cultureel erfgoed, zodat we aan latere
generaties kunnen laten zien hoe er in de 60er jaren van de vorige eeuw gedacht werd
over volkshuisvesting.

In de tweede plaats is het niet slim om woningen te slopen in een segment waar veel
vraag naar is in Amsterdam, doelgroep studenten (veel vestigingen van de Hogeschool
van Amsterdam, de Hogeschool van de Kunsten en inHolland zijn tussen Kraaiennest
en het Centraal Station langs de metrolijn gevestigd) en starters op de woningmarkt.
Waarom woningen slopen en studenten op een slechter bereikbare plek in containers
laten wonen?

Een parkeergarage en een woongebouw slopen gelegen tussen een metrostation en de
ring om Amsterdam is gewoon een slecht idee. Als combinatie transit/park&ride/hotel
met andere publieksfuncties moet hier zelfs geld te verdienen zijn**. Voor de parkeergarage
kunnen hergebruik programma’s bedacht worden en ook voor de flat Kleiburg
zijn al veel mooie plannen gemaakt. Bijvoorbeeld het hoogste terras van Amsterdam
Zuidoost op het dak van de garage Kleiburg gecombineerd met groenten- en kruidentuinen,
eethuisjes, een zalencentrum op de begane grond, met veilig parkeren in de
garage.

De stichting Bijlmermuseum zou graag zien dat de sloopvergunning in ieder geval een
half jaar wordt aangehouden zodat alternatieve plannen gemaakt kunnen worden,
uiteraard met een goede financiële onderbouwing. Wij hopen dat het stadsdeel alleen
akkoord gaat met sloop als er steekhoudende argumenten zijn. Mochten die er niet of
niet voldoende zijn dan moet het gebouw wat ons betreft voor een paar jaar ingepakt
worden of op een andere manier ontoegankelijk worden gemaakt. Totdat de crisis over
is en er geld is om te renoveren/restaureren.
Het gebouw is nu inderdaad verloederd, maar na zo veel jaren zonder groot onderhoud
is dat geen wonder, het begint te lijken op “demolition by neglect” zoals professor
A.M Tung *** zou zeggen. In gebieden waar reeds woongebouwen gesloopt zijn zoals
de D/E buurt wordt de komende jaren niet gebouwd. Wat kan er verwacht worden
op de plek van een gesloopte flat als Kleiburg? Sloop zonder nieuwbouwplannen zou
betekenen dat, zoals bij de flat Koningshoef gebeurd is, het terrein gedurende vijf jaar
braak komt te liggen. En dat betekent dat de ondernemers van het nieuwe, komend jaar
op te leveren, winkelcentrum weer met een achterstand moeten beginnen. L’histoire se
répète.

Het stadsdeel zou serieus kunnen laten blijken werkelijk geïnteresseerd te zijn in een
duurzame oplossing. Sloop is tegenwoordig geen verantwoorde optie meer, hergebruik
is het adagium. Kleiburg als parel in de kroon van de Bijlmervernieuwing kan als icoon
voor de Bijlmer gaan werken. Geef Kleiburg de kans op een tweede leven als monument
van een gedachte over volkshuisvesting, misschien (gedeeltelijk) niet als woongebouw,
maar dan toch. Stedenbouw is een organisch proces, sloop wat slecht is en behoud
wat goed is, doe het met chirurgische precisie en onderzoek welke programma’s
behalve wonen het gebouw kan herbergen. In tal van monumenten in Amsterdam zijn
functies gevestigd die anders zijn dan de oorspronkelijke.
De stichting Bijlmermuseum zegt: Gun de Bijlmer na veertig jaar een eerste en eigen
(stedenbouwkundig) monument op wereldniveau. Geef Kleiburg kans op een tweede
leven, mogelijk met een nieuwe functie, of een combinatie van wonen werken en recreëren.
Sloop is geen oplossing voor financiële problemen of slecht beheer.
Stadsdeel, let op uw zaak: Laat Kleiburg slopen en er is geen weg terug. De Bijlmer
staat op het punt het laatste stukje van haar identiteit te verliezen. En dat is iets anders
dan imago.

Laat nog één maal de verbeelding aan de macht, “Think the impossible”, en geef
Kleiburg zijn (woon-)functie terug. Initieer bijvoorbeeld in het laatste deel van het
gebouw een experiment met collectief particulier opdrachtgeverschap, bij het project
Koop Je Eigen Bijlmer in Grubbehoeve is veel ervaring opgedaan die nu kan worden
ingezet.

Laten we een half jaar nadenken en die periode afsluiten met een tentoonstelling van
alle plannen die ooit voor Kleiburg zijn gemaakt, aangevuld met nieuwe. Besluit dan, als
alle voors en tegens van sloop zorgvuldig en serieus zijn afgewogen, wat te doen.

Namens de Stichting Bijlmermuseum,

Peter M.H. Dautzenberg M.Arch., voorzitter.

1)* zie “de toekomst van zuidoost”, samenvatting uitwerkingen structuurvisie
zuidoost 2020.
2)** bijvoorbeeld World of Food, zie “programmabegroting 2010 stadsdeel zuidoost”
3)*** Anthony M. Tung, ” Preserving the world’s great cities”

Wat er verder gebeurde

Ons Raadsadres wordt in een stadsdeelraad-vergadering van 25 januari a.s. behandeld. Inmiddels heeft er ook al een gesprek plaats gevonden tussen Emile Jaensch, verantwoordelijk 'wethouder' in zuidoost, Joop de Haan, directeur projectbureau Vernieuwing Bijlmermeer en Peter Dautzenberg, voorzitter Bijlmer Museum.  Rene Grotendorst, algemeen directeur Rochdale, berichtte op korte termijn een gesprek met alle betrokkenen te willen organiseren. Voorlopig draait alles om de vraag of Rochdale nog iets met Kleiburg wil en of later de bouwgrond na sloop van het gebouw wil gebruiken voor nieuwbouw of het hele gebouw wil verkopen aan een andere partij. De opmerking van een Rochdale-directeur, dat Kleiburg voor 1 euro te koop is, leidde in ieder geval tot vele reacties. Er zijn nogal wat investeerders en projectontwikkelaars die alle kansen zien om het gebouw simpel te renoveren en door te verhuren dan wel te verkopen aan eenieder die momenteel op de Amsterdamse huizenmarkt geen goede huur- of koopwoning kan bemachtigen. Veel individuele reageerders pleiten voor zelfrenovatie cq particulier opdrachtgeverschap: het appartement zelf voor weinig/geen geld kopen met de verplichting voor een bepaald bedrag in het appartement, de flat en de omgeving te investeren. 

Het opvallende was dat in alle reacties elke oproep tot sloop van Kleiburg ontbrak. Mooie reacties kwamen van Pi de Bruijn van de Architectencie en zijn .leven lang al bij de Bijlmer betrokken, van Jeroen Schilt, namens het buro Monumentenzorg van de Gemeente Amsterdam voor de Bijlmer verantwoordelijk, en van de Erfgoedvereniging Heemschut. Laatste schreef: "Kleiburg behoort tot de oudste bebouwing van de Bijlmermeer en staat op een van de mooiste plekjes van het Bijlmermuseum. Door haar plek naast de metrolijn is ze gezichtsbepalend voor dit vrij gaaf behouden stuk van de klassieke Bijlmer. Het gebouw heeft dus een grote, stedebouwkundige waarde. Ook is het gebouw, samen met de overige gebouwen in het museumgebied, een goede illustratie van de sociale en stedebouwkundige idealen die ten grondslag lagen aan de Bijlmer."

Lees ook nog: dit verhaal uit Sheffield. 

Hard werken aan de redding

Op het bericht van Rochdale dat de flat Kleiburg voor 1 euro te koop was, zijn tientallen reacties binnen gekomen. Er wordt gesproken van meer dan 80, terwijl in een ander bericht weer sprake is van ruim 30. Al deze grote en kleine projectontwikkelaars hebben nu het bericht gekregen, dat zij hun nader onderbouwde plannen uiterlijk 25 februari a.s kunnen indienen. In samenspraak met het stadsdeel zal Rochdale dan twee van die partijen uitkiezen, die hun plannen volledig mogen uitwerken. Ze zullen strijden met twee andere partijen, die door Rochdale zelf benaderd zijn. Uiterlijk deze zomer moet dan bekend worden of Rochdale bij zijn sloopplan blijft of het gebouw gaat verkopen. Onduidelijk is hoe groot uiteindelijk de invloed van het stadsdeel op dit besluit is. In de stukken staat in ieder geval dat Rochdale zonder opgaaf van redenen alle plannen kan afwijzen. Dat lijkt mede om juridische redenen gedaan te zijn, want als je geen redenen geeft, kan ook niemand in beroep die zich ten onrechte voelt afgewezen en dus een claim neerlegt. Een andere reden is natuurlijk dat stadsdeel en Rochdale hun handen vrij willen houden. Uit opmerkingen en stellingnamen van zowel Rene Grotendorst, algemeen directeur Rochdale, en Emile Jaensch, de eerst verantwoordelijke bestuurder van het stadsdeel, valt op te maken dat zij niet op zoek zijn naar een Kleiburg dat vooral starters en studenten huisvest, twee groepen potentiële bewoners, die voor vele projectontwikkelaars als de redding van Kleiburg gezien worden. Rochdale en Stadsdeel dromen van meer welstand in de flat en als dat niet mogelijk is van kale bouwgrond waarop over een aantal jaren, als er weer geld is, dure huizen gezet kunnen worden. Ze roepen daarbij dingen als: het gaat ons ook om de uitstraling naar het gebied, "of ík wil geen bijstandsmoeders met twee kinderen" (Jaensch) of  "de behoefte aan studentenwoningen wordt overschat, en ik heb al een paar toekomstige locaties waarvoor ik studenten in gedachten heb" (wederom Jaensch). Grotendorst maakte op een commissievergadering van het Stadsdeel (3 februari jl.) duidelijk dat volgens hem de flat niet met goedkope ingrepen en dus goedkope woningen te redden is en dat hij zeker niet plan is een eventueel nieuw Kleiburg te subsidieren met de miljoenen euro's aan sloopkosten die hij straks uitspaart. Dan had hij wel betere opties. Ook het gespaarde geld voor groot onderhoud, waar Rochdale al 24 jaar niets meer aan gedaan heeft, vervalt dus aan andere projecten. 

Het is dus mogelijk dat de hele, nu in gang gezette reddingsoperatie van Kleiburg slechts onderdeel is van een geheime agenda. De kritiek op de sloop afkopen door derden mooie plannen te laten fabriceren en die tenslotte met geheime argumenten afschieten. Cruciaal blijft in ieder geval de rol van het Stadsdeel en Jaensch. Op dit moment zijn alle politieke partijen tegen, zoals in de vergadering van 3 februari bleek., maar kwam Jaensch dus met opmerkingen, die hem niet direct als een overtuigd tegenstander van de sloop kwalificeerde. Het stadsdeel zal ook moeten vast stellen welke toekomst zij voor het Bijlmermuseum-gebied ambieert. En daarbij komen natuurlijk de belangen van een projectonwikkelaar als De Key om de hoek kijken, die in de buurt momenteel een nieuw winkelcentrum met vele nieuwe woningen aanlegt. Wat voor bewoners eist De Key. En dan is er nog de rol van de gemeente cq wethouder Maarten van Poelgeest. Op dit moment ziet het er in ieder geval naar uit dat Van Poelgeest het liefst lekker aan de zijlijn blijft. De Bijlmer geeft hem al genoeg hoofdpijn, zoals een ingewijde vertelt. 

Wij weten op dit moment van twee partijen die aan een reddingsplan van Kleiburg werken. Dankzij de stichting Bijlmermuseum, ooit opgericht om het gebied zoveel mogelijk in zijn oorspronkelijke staat in stand te houden, is er een groep deskundigen bij elkaar gekropen, die heilig geloven in het herontwikkelen van gebouwen. Bij deze club vinden we mensen als architect Andre van Stigt - onder meer de architect van de ombouw van de Graansilo aan het IJ tot appartementengebouw en momenteel ook bezig met De Hallen; Evert Verhagen en zijn bedrijf Reuse, waarbij Evert als toenmalig ambtenaar naam maakte met de ontwikkeling van Westerpark; en bijvoorbeeld Eisse Kalk van Agora Europa, in daad en geschrift voorstander van nieuwe functies voor opgegeven gebouwen. Deze club mikt op een gebouw met veel bedrijfjes en ateliers en veel particulier opdrachtgeverschap, zelfbouw dus door kopers, zelfstandig of middels een groep gelijkgestemden. 

Een andere partij wordt gevormd door projectontwikkelaar Huys te Voorn, een onderneming van Frans van Seumeren, die samen met een werkmaatschappij van de groot-aannemer Volker Wessels alle collega aannemers en projectontwikkelaars wil bewijzen, dat succesvolle renovatie van een gebouw als Kleiburg zeer wel mogelijk is, als je afziet van hoge winsten voor jezelf. Zij willen de appartementen voor de laagst mogelijke bedragen in de markt gaan zetten.  Ook deze partij mikt op kleinschalige bedrijven en vindt net als de groep Van Stigt cs, dat de nog bestaande, oude parkeergarage van Kleiburg/Koningshoef bij de gehele nieuwe ontwikkeling van Kleiburg betrokken moet worden. In de garage zou ruimte moeten komen voor bedrijven, horeca, zalenverhuur, en niet te vergeten parkeergelegenheid. Het Bijlmermuseum moet gaan swingen. 

Restnieuwjtes

De toekomst van Kleiburg lijkt meer maatschappelijk betrokkenheid uit te lokken, dan de sloopplannen voor de Bijlmer in het verleden gedaan hebben. Oorzaak is ongetwijfeld de toenemende herwaardering van verbouw in plaats van sloop, met dank aan de economische recessie die nieuwbouw lastig maakt, de grotere belangstelling voor cultureel erfgoed en duurzaamheid. Een gevolg van dit alles: de Reindwardtacademie, die zich bezig houdt met cultureel erfgoed, nodigde onlangs het Bijlmer Museum uit een lezing over Kleiburg en de Bijlmer te houden. En zo waren wij opeens in gesprek met tientallen ambtenaren en studenten.Er is een video-verslag van.

En hieronder vindt u nog de tekst, die door ons werd uitgesproken op de commissie-vergadering van het stadsdeel op 3 februari. We eindigen die tekst met twee plattegronden.Op de eerste de gerealiseerde en geplande nieuwbouw in de periode 1992-2012 (in het groen), op de 2de plattegrond de uitgevoerde sloop tussen 1992-2010 (rood). Lees ook regelmatig Metro in de Bijlmer, voor meer en actueel nieuws.

De Identiteit van de Bijlmer Inspreektekst en vragen voor commissievergadering REO op donderdag 3 februari 2011, agendapunt Kleiburg. Auteur: st. Bijlmer Museum

De identiteit van een stad wordt bepaald door zijn geschiedenis, zijn stedebouw en architectuur, ofwel inhoud, vormgeving en verschijning. Het wordt vooral een sterk merk, als deze elementen samen vallen, zoals in Amsterdam de gouden eeuw, de grachtengordel en het stadhuis op de dam. Drie-vier eeuwen na hun ontstaan bepalen zij nog altijd het gezicht van Amsterdam, hoewel hun oorspronkelijke functies regelmatig werden ingeruild voor nieuwe. Stadspaleizen en pakhuizen werden wisselend woningen, bedrijven en kantoren, het stadhuis een ceremonieel paleis
In Zuidoost wordt de identiteit bepaald door de Bijlmer hoogbouw en haar identiteit is bepaald door de burger socialisten van de na-oorlogse wederopbouw, die zich een nieuw Amsterdam wensten, die zij de Stad van de Toekomst noemden: een functionele stad, die zijn burgers veiligheid, zelf-ontwikkeling en solidariteit moest bieden, een enorme geluks machine waarin iedereen gelijkwaardig was, en waarmee de vooruitgang een beslissende stap zou zetten, met dank ook aan collectieve installaties als liften, cv’s en garages.
De Bijlmer is met zijn ruime en prachtig ingedeelde woningwetwoningen het hoogtepunt van de Nederlandse volkshuisvesting en de daarmee gepaard gaande stedebouw. Tragisch genoeg sluit ze tegelijk ook het tijdvak van de na-oorlogse wederopbouw af. Bij haar komst maakt het voor de wederopbouw zo kenmerkende collectieve reeds plaats voor het individuele. De droom van een samenwerkende en elkaar stimulerende gemeenschap werd ingeruild voor status en eigen belang. De flat en de collectieve garage verliezen het van de eengezinswoning met de auto voor de deur en dat het liefst buiten Amsterdam. Het eind van de wederopbouw markeert ook het begin van een nieuw economisch en cultureel tijdperk. De deur gaat wijd open voor nieuwe arbeidskrachten en andere migranten. Kwamen zij in de 19de eeuw lopend vanuit Duitsland, ditmaal komen ze van ver en overzee. Onder de nieuwe migranten vallen ook duizenden landgenoten, en later asielzoekers en vluchtelingen uit alle delen van de wereld. Velen van hen vinden hun onderkomen in het verlaten paradijs van een rode gemeente.
Deze geschiedenissen bepalen nog altijd de identiteit van de Bijlmer. En ze zijn zo sterk, dat reeds bij het begin van de Bijlmer Vernieuwing werd afgesproken dat het GK-kwadrant met zijn hooggelegen metrolijn en zijn goed in het maaiveld geplaatste galerijflats onder de naam Bijlmer Museum die historie moest bewaren en verankeren. Het Bijlmer Museum werd de kern, de identiteit van de nieuwe Bijlmer, met dank ook aan het monument van de El Al ramp uit 1992, het Moeder Aarde beeld uit 1986, de speeltuin, de verbouw van de metrostations, de nieuwe winkelcentra, en de zich ophopende beeldende kunst in het maaiveld. Het Bijlmer Museum werd de enige, echte toeristische attractie van Zuidoost, waarin nu al jaarlijks enkele duizenden mensen worden rond geleid.
Het Bijlmer Museum is cultureel erfgoed, beschermd stadsgezicht, monument, althans zou dat moeten zijn. Het is een beslissend ijkpunt in de geschiedenis van Nederland, Amsterdam en zijn stadsdeel in het zuidoosten. De sloop van Kleiburg verwoest het aangezicht van dit historisch monument, te vergelijken met het plempen van een gracht in de gordel, het slopen van de aanpalende grachtenpanden of het verwijderen van het paleis op de Dam. Kleiburg is een muur, een steunbeer, die het Bijlmer Museum mede overeind houdt. Zonder haar zal de rest instorten. Geef Kleiburg daarom elke kans tot overleven. Vraag Stadsherstel om advies, roep de oude Stadsvernieuwing van de jaren ’70 weer in gedachten en vraag u af waarom wij onze rijkdom zouden verspillen aan het slopen van woningen, die buurten als De Pijp nog tientallen jaren overeind zouden houden.

Laatste nieuws

Op 21 maart hopen Stadsdeel en Rochdale bekend te maken welke bedrijven of andere indieners van plannen voor het behoud van Kleiburg door mogen naar de volgende ronde.  Er zullen er vier worden uitgekozen, waaronder 2 die al zijn aangewezen door Rochdale, maar waarvan de namen nog onbekend zijn.

Oproep

Als u lezer dezes gelooft in een nieuwe toekomst van Kleiburg en wie weet daar deel uit van wil maken, als koper van een appartement of van een bedrijfsruimte dan wel atelier geeft u dan nu al op. Dat kan via Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. . Wij zullen uw namen gebruiken als drukmiddel voor het behoud van Kleiburg en we zullen ze later, met uw toestemming, doorgeven aan een uitverkoren partij. 

Update 25 maart 2011

Dinsdagmorgen in alle vroegte, half acht in Kleiburg, werd via een persconferentie openbaar gemaakt welke vier partijen van Rochdale de plannen voor Kleiburg verder mogen ontwikkelen. Het gaat om combinaties van architecten, aannemers en projectontwikkelaars, waarvan er dus twee rechtstreeks door Rochdale gevraagd zijn. Aannemersbedrijf De Nijs (een Rochdale relatie) maakt gebruik van Dok Achitecten, waar ook Liesbeth van der Pol werkt, onze nationale toezichthouder voor de architectuur. Bij een andere combinatie (ook Rochale) is architect Van Gameren betrokken, die reeds aan de Karspeldreef, enige tientallen meters van Kleiburg, een groenig complex met winkels en woningen bouwde. De architect Van Schagen die in opdracht van Rochdale bedacht hoe je luxe appartementen in het gebouw kan realiseren, het plan dat dus door Rochdale in de prullemand werd gegooid, is ook van de partij. En een vierde combinatie komt met het project De Flat. We kennen de plannen van de vier clubs niet, maar wel is bekend, dat een partij de flat geheel wil strippen en de leeggemaakte ruimten gaat verkopen aan iedereen die daar zijn eigen woning van wil maken. Een andere partij wil er mooie appartementen van maken met een huur net boven het huursubsidie-nivo, en een derde partij denkt aan een combinatie van koop en huur. 

De nader te ontwikkelen plannen moeten over drie maanden bij Rochdale zijn ingediend. In december dit jaar dient het besluit te vallen of een partij zijn plan mag uitvoeren of dat sloop toch doorgaat. Het lijkt erop dat laatste steeds minder kans krijgt. 

Wij van het Bijlmer Museum zullen nog proberen onze ideeën voor Kleiburg bij de combinaties onder te brengen. Bijvoorbeeld het idee om individuen en groepen certificaten te verkopen van 1000 euro per stuk, die recht geven op een 1 m2. Voor 30-40 certificaten heb je dan recht op een kleine woning van 30-40 m2, maar je kan de certificaten ook gebruiken om een bedrijf of atelier in te richten of samen met vele anderen een woongroep of bijv. een soort ondernemershuis te starten. Dit idee werd samen met architect Andre van Stigt, Eisse Kalk , Bernadette de Wit (van Bijlmermuseum) en Evert Verhagen ontwikkeld, maar werd dus niet gekozen. De hoofdreden: het plan had geen nog geen financiers. Maar wie weet kunnen we er nog wat mee. Niet alleen met de certificaten, maar ook met het idee dat Kleiburg een woon/werkgebouw moet worden, die velerlei bedrijvigheid naar het gebied brengt en wellicht de hele buurt flink oppept. Een certificaat-koper heeft zich al gemeld.

Oud nieuws: De geschiedenis van Kleiburg tot het 2de sloopplan van Rochdale

Kleiburg ligt in het BijlmerMuseum-gebied en toen de Bijlmer Vernieuwing, gestart in '92, enigszins op stoom kwam, bedacht eigenaar Nieuw Amsterdam -  die later opging in Patrimonium, die weer fuseerde tot Rochdale - dat deze flat een visitekaartje moest worden. Kleiburg moest zo mooi en zo modern worden, dat alle flats in de Bijlmer er zich aan konden optrekken. Er zou mee bewezen worden, dat de hoogbouw een waardige toekomst kon hebben. En zo werd er een prijsvraag onder befaamde architecten uitgeschreven en werd tegelijk verordonneerd dat Kleiburg de meest milieu-vriendelijke flat zou worden. De Amerikaan Greg Lynn  won de wedstrijd. Hij verdubbelde het aantal liften in de wand, tekende op elke etage portieken en voorzag het gebouw aan de buitenkant van een nieuwe, golvende gevel en roltrappen naar diverse etages. Enthousiast liet Nieuw Amsterdam een peperdure maquette bouwen en ging er mee de boer op. Helaas wilde geen geldschieter mee helpen en NA zelf kon het plan niet bekostigen. Het verdween in de ijskast. De bedachte milieu-maatregelen, zoals het gebruik van zonnepanelen, werden overgebracht naar buurtflat Kruitberg, want voor die maatregelen was immers al subsidie toegekend. 

Inmiddels wacht Kleiburg als enige in het gebied nog altijd op enige renovatie. Het gebouw is inmiddels totaal verloederd, vooral omdat de woningbouwvereniging er geen cent meer instak. De liften zijn meer dan 40 jaar oud (hun loopduur is eigenlijk 30 jaar), net zoals het ouderwetse cv-systeem, en de buitengevels zijn al meer dan 20 jaar niet gewassen. De bewoners hebben ondertussen het ene na het andere plan op zich zien afkomen, hoorden al diverse malen, dat ze konden vertrekken, maar tot heden is er geen plan waarmee stadsdeel en Rochdale aan de slag willen. 

Rochdale zou het liefst het hele gebouw slopen, omdat ze elk geloof in hoogbouw eigenlijk verloren heeft, simpelweg omdat haar personeel slecht in beheren is, hoogbouw in de Bijlmer vooral door armen bewoond wordt, en nieuwbouw minder beheer kost, meer rijken en meer geld oplevert. Het stadsdeel wil de flat overeind houden en stoeit nu met Rochdale, dat inmiddels een nieuw plan ontwikkeld heeft: sloop van de twee eerste poten bij  winkelcentrum Kraaiennest en verbouw van de twee laatste poten tot superluxe appartementen. De nieuwbouw en de luxe moeten het 'gebouw' een kwaliteits-impuls aan het hele gebied doen geven. Het plan vermindert in ieder geval het aantal arme bewoners in het gebied.

Update 2

Volgens de laatste berichten wordt de 2de poot van Kleiburg gesloopt. Het eerste deel aan de Karspeldreef  zal de eerste tien jaar nog als 'sociale huur' in de markt blijven en voor studenten geschikt worden gemaakt.  De achterste twee poten worden verbouwd tot luxe appartementen. Het slopen van een tussendeel is een oud idee, dat al in '83-'86 door Paul Bos cs bedacht werd.  De bewoners hebben inmiddels gehoord dat de peildatum op 1 november 2009 ligt, wat betekent dat ze vanaf die datum recht hebben op een verhuiskostenvergoeding van minimaal 5.200 euro en worden geholpen bij het vinden van een nieuwe woning. Iedereen die nu in de Kleiburg woont, moet verhuizen. November 2010 moet de flat leeg zijn.

Van Schagen Architecten uit Rotterdam gaat het plan voor Kleiburg maken. De opdrachtgever, Rochdale/DeltaForte, wil in het achterste deel - de twee luxe poten - hele korte galerijtjes met een lift, waaraan niet meer dan 3 woningen liggen. De onderste twee etages worden gereserv eerd voor bedrijven, terwijl op de 3de etage de bergingen komen. Men zoekt kopers die niet zo gewoontjes zijn en iets bijzonders willen.

Van Schagen renoveerde in de Bijlmer eerder Echtenstein en Florijn. Echenstein werd gesloopt behalve de 1ste poot aan de Daalwijkdreef. In het overblijvende deel verschenen in 2003 ateliers en bijbehorende woningen plus verblijven voor een junken-woonproject van het Leger dee Heils. Ook de twee andere E-flats - Egeldonk en Eeftink - zouden tot een poot worden teruggebracht, maar uiteindelijk werd besloten beide gebouwen geheel te slopen. Eeftink is inmiddels allang plat, Egeldonk wordt nu vermorzeld.

Florijn in de FD-buurt is op een tussenstuk na geheel bewaard gebleven. Er werd een nieuw, hoog appartementengebouw aan de kop gezet, en op de onderste lagen van Florijn kwamen sociale instellingen, bergingen en atelier-woningen. Foto toont het nieuwe Florijn.  

Update 3

Er wordt toch meer gesloopt dan gedacht. Er verdwijnen nog eens 60 woningen. Men kan namelijk niet overal zomaar slopen. Je moet de blokken overeind houden waarin het gebouw als constructie is opgedeeld. En die bouwblokken corresponderen niet met de lengte van de (vier) delen. De consequentie is dat je ofwel meer ofwel minder sloopt. Rochdale kiest voor meer sloop, want ze heeft het liefst zo min mogelijk huurders en is er nog altijd niet van overtuigd dat er voldoende kopers te vinden zijn. Rochdale wil ook in de hof van de flat een groot parkeerveld aanleggen, want zonder auto voor de deur denkt ze helemaal geen appartement te kunnen verkopen. Het schijnt daarover harde afspraken te hebben met het stadsdeel, die daar mee instemde om gehele sloop van de flat te voorkomen.  Een parkeergarage vindt Rochdale te duur, want de huizen in de Bijlmer hoogbouw brengen te weinig op om echt zwaar te investeren. Voor het enorme gat dat in het gebouw ontstaat heeft men nog geen oplossing. Men denkt voorlopig aan het planten van wat bomen.